Aile Konutu Şerhi Nedir? Nasıl Konulur? 

AİLE KONUTU NEDİR?

Aile konutu; eşlerin evlilik birliği süresince birlikte yaşadıkları, aile hayatının merkezi olan konuttur. Türk Medeni Kanunu’nda aile konutu, eşlerin barınma, güvenlik ve aile yaşamını sürdürme ihtiyaçlarını karşıladığı yer olarak kabul edilir.

Önemli: Tapuda “aile konutu” olarak kayıtlı olması şart değildir. Fiilen bu amaçla kullanılması yeterlidir.

AİLE KONUTU ŞERHİ NEDİR?

Aile konutu şerhi, aile konutu niteliğindeki taşınmazın tapu kütüğüne işlenerek, malik olan eşin diğer eşin açık rızası olmadan bu taşınmaz üzerinde tasarruf etmesini (satış, bağış, ipotek vb.) engelleyen hukuki korumadır.

Bu şerh sayesinde:

- Taşınmaz eşin rızası olmadan satılamaz

- İpotek edilemez

- Devredilemez

- Üzerinde sınırlı ayni hak kurulamaz

Amaç, eş ve çocukların barınma hakkını korumaktır.

AİLE KONUTU ŞERHİNİN HUKUKİ DAYANAĞI

Türk Medeni Kanunu madde194:

“Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.”

Bu madde gereği, şerh konulmamış olsa bile eşin rızası aranır; ancak şerh üçüncü kişilere karşı ispat açısından büyük önem taşır.

AİLE KONUTU ŞERHİ NE İŞE YARAR?

Aile konutu şerhi;

- Kötü niyetli satışları önler

- Eşten gizli yapılan tapu işlemlerini engeller

- Boşanma sürecinde konutun güvence altına alınmasını sağlar

- Üçüncü kişilerin iyi niyet iddiasını bertaraf eder

Özellikle boşanma aşamasında veya mal kaçırma ihtimali bulunan durumlarda mutlaka konulmalıdır.

AİLE KONUTU ŞERHİ NASIL KONULUR?

1) Başvuru Yeri

Taşınmazın bulunduğu Tapu Müdürlüğü

2) Kimler Başvurabilir?

Taşınmaz kimin adına kayıtlı olursa olsun, malik olmayan eş tek başına başvurabilir.

3) Gerekli Belgeler

- T.C. kimlik kartı

- Evlilik cüzdanı veya nüfus kayıt örneği

- Tapu bilgileri

- İkametgah belgesi veya muhtarlık yazısı

4) Ücret

Aile konutu şerhi tamamen ücretsizdir.

MALİK EŞ RIZA VERMEZSE NE OLUR?

Aile konutu şerhi için malik eşin rızası aranmaz. Tapu müdürlüğü şerh koymayı reddederse Aile Mahkemesi’ne başvurularak şerh konulması talep edilir.

AİLE KONUTU ŞERHİ OLAN EV SATILABİLİR Mİ?

Hayır. Diğer eşin açık ve yazılı rızası olmadan satış yapılamaz. Yapılırsa tapu iptal ve tescil davası açılabilir.

AİLE KONUTU ŞERHİ İPOTEK İÇİN GEÇERLİ Mİ?

Evet. Bankalar dahil hiçbir kişi veya kurum diğer eşin rızası olmadan aile konutu üzerine ipotek koyamaz.

BOŞANMA DAVASINDA AİLE KONUTU ŞERHİ

Boşanma davası sırasında aile konutu şerhi özellikle önerilir. Tedbir talepleriyle birlikte istenebilir ve mal kaçırma riskine karşı güçlü bir koruma sağlar.

AİLE KONUTU ŞERHİ NASIL KALDIRILIR?

- Eşlerin birlikte talebi

- Boşanmanın kesinleşmesi

- Konutun aile konutu niteliğini kaybetmesi

- Mahkeme kararı

Tek taraflı olarak kendiliğinden kaldırılamaz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

1-Ev eşlerden birinin ailesine aitse şerh konulur mu?

Hayır.

2-Kiralık ev için aile konutu şerhi olur mu?

Tapuya şerh konulamaz ancak TMK 194 uygulanır.

3-Aile konutu şerhi mirasçıları bağlar mı?

Evet.

SONUÇ

Aile konutu şerhi, basit görünen ancak ciddi hak kayıplarına yol açabilen bir konudur. Boşanma, satış veya ipotek riski varsa mutlaka avukat desteği alınmalıdır.